Buprofezin Yasak Süreci ve Zeytinyağı Anlaşması

AB'de Yasak Kapıda, Türkiye'de Kademeli Sonlandırma Beklentisi

AB Resmi Gazetesi'nde Öne Çıkanlar: Buprofezin Yasak Süreci ve Zeytinyağı Anlaşması'nda Yeni Dönem

13 Kasım 2026 tarihli AB Resmi Gazetesi, tarım ve gıda sektörünü yakından ilgilendiren iki önemli gelişmeyi gündeme taşıdı: Buprofezin etken maddesinin yasaklanma süreci ve 2015 Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nın 36. maddesindeki düzenleme.

1. Buprofezin: AB'de Yasak Kapıda, Türkiye'de Kademeli Sonlandırma Beklentisi

AB'de Durum Ne?

Buprofezin etken maddesi, Avrupa Birliği'nde onayının yenilenmemesine karar verilen maddeler arasında yer alıyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yapılan değerlendirmelerde, maddenin endokrin (hormon) bozucu özelliklere sahip olduğu tespit edildi. Bu bulgu, AB Komisyonu'nun ruhsat yenileme talebini reddetme kararının temelini oluşturdu.

Yürürlük ve geçiş süreci açısından tablo şöyle:

Mevcut onay süresi, idari işlemlerin tamamlanması amacıyla teknik olarak 15 Mart 2027 tarihine kadar uzatılmış görünüyor.
Ancak yasaklama yönetmeliğinin yürürlüğe girmesiyle üye ülkeler, bu maddeyi içeren ruhsatları geri çekecek.
Üye ülkeler, stokların tüketilmesi için genellikle 6 ila 12 ay arasında değişen geçiş süreleri tanıyabiliyor.

Türkiye'deki Mevcut Durum

Türkiye'de buprofezin konusunda bugüne kadar atılan adımlar ve mevcut tablo:

Konu	Durum
Kısmi yasaklama (6 Ekim 2022)	Tarım ve Orman Bakanlığı, biber, patlıcan ve domates ürünlerindeki tüm tavsiyeleri iptal etti. Bu ürünlerde kullanım yasak.
Devam eden ruhsatlar	Bakanlığın Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı'na göre madde, başta turunçgiller (portakal, mandalina, limon, greyfurt) olmak üzere diğer ruhsatlı ürünlerde halen ruhsatlı statüde.
Olası yeni takvim	Bakanlık, AB'de yasaklanan aktif maddeleri genellikle kendi değerlendirme takvimine alarak kademeli olarak sonlandırıyor: önce ithalat, ardından imalat ve son olarak kullanım yasağı.

2. Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nda 36. Madde Düzenlemesi

Anlaşmanın Temel Kuralı Neydi?

2015 Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nın 36. maddesi, Uluslararası Zeytin Konseyi'ni (UZK) yöneten temel uluslararası sözleşmenin ne kadar süre geçerli olacağını, süresinin nasıl uzatılacağını ve anlaşmanın nasıl sonlandırılacağını belirleyen kuraldı.

Ne Değişti?

Anlaşmanın mevcut metninde, uzatma dönemlerinin ne kadar süreceğine dair net bir sınır yer almıyordu. Bu belirsizliği gidermek amacıyla 8 Haziran 2026'da önemli adımlar atıldı. Ancak tüm üye ülkelerin (Türkiye, İspanya, İtalya vb.) iç onay süreçleri henüz tamamlanmadığı için süreç şu şekilde ilerledi:

Eylül 2026: AB Komisyonu, mevcut anlaşmanın 1 yıl daha uzatılması yönünde COM(2026) 449 sayılı öneriyi sundu.
AB Konseyi ortak tutumu doğrultusunda, UZK 3 Kasım 2026 tarihli 124. oturumunda anlaşmayı 31 Aralık 2027 tarihine kadar resmen uzattı.

Sektör İçin İki Kritik Başlık

13 Kasım 2026 tarihli AB Resmi Gazetesi, tarım ve gıda sektörü için iki farklı ama birbirini tamamlayan gelişmeyi gündeme getirdi:

Buprofezin tarafında, AB'de yasak süreci resmiyet kazanırken Türkiye'de kademeli sonlandırma beklentisi öne çıkıyor. Üreticilerin ve gıda işletmelerinin kalıntı analizlerini ve ruhsat durumlarını yakından takip etmesi kritik.
Zeytinyağı ve sofralık zeytin tarafında ise anlaşmanın 31 Aralık 2027'ye kadar uzatılması, sektöre uluslararası düzeyde öngörülebilirlik sağlıyor.

Nanolab olarak, bu gelişmelerin sektöre etkilerini ve analiz süreçlerine yansımalarını takip etmeye devam ediyoruz.

Tüm talepleriniz için bize ulaşın.
Hizmetlerimiz ile ilgili güncel haberler ve paylaşımlar için bizi LinkedIn üzerinden takip edebilirsiniz.
En yeni blog yazılarımızdan haberdar olmak için Instagram hesabımızı takip edin.